I. Khái niệm về ancaloit:Ancaloit là những hợp chất hữu cơ có chứa dị vòng nitơ, có tính bazơ, thường gặp ở trong nhiều loài thực vật và đôi khi còn tìm thấy trong một vài loài động vật.
Đặc biệt, ancaloit có hoạt tính sinh lý rất cao đối với cơ thể con người và động vật, nhất là đối với hệ thần kinh. Với một lượng nhỏ có ancaloit là chất độc gây chết người nhưng lại có khi nó là thần dược trị bệnh đặc hiệu.
II. Sơ lược về cây thuốc láHình dạng cây thuốc lá:
1. Đặc điểm thực vậtCây thuộc thảo, sống hàng năm. Thân mọc đứng, cao khoảng 0,6 - 1,5m, phần gốc hoá gỗ. Lá hình bầu dục hơi thọn, mọc so le, không có cuống, một mẩu lá phía dưới ôm vào thân, các lá phía trên bé hơn hình lưỡi mác. Thân và lá có nhiều lông.
Hoa nhiều, tập hợp thành chuỳ ở ngọn. Đài có lông, tràng màu trắng hay hồng hoặc tím nhạt. Đài và tràng đều liền cánh. Tràng dài gấp 4 - 5 lần đài, phía dưới thành ống nhỉ, phía trên mọc loe rộng ra.
Quả nang có 2 ô, có đài tồn tại bọc ở ngoài, trong chứa nhiều hạt rất nhỏ màu đen.
2. Thành phần hóa họcTrong lá cây thuốc lá có các ancaloit là hoạt chất, trong đó ancaloit chính là nicotin (khoảng 10 - 16% ở thuốc lá và 16% ở thuốc lào). Nó ở trong cây thuốc lá dưới dạng muối kết hợp với axit limonic. Nicotin là chất lỏng như dầu, không màu, sôi ở 247 độ C, nó nâu lại nhanh chóng trong không khí do bị oxy hóa, nó dễ bay hơi có mùi thuốc lá, dễ tan trong ước, dung dịch có tính bazơ mạnh.
Nicotin là một ancaloit rất độc, chỉ có vài mg cũng gây nhức đầu, ói mửa, với lượng lớn hơn nó kìm hãm hoạt động của hệ thần kinh, làm ngưng hô hấp, tê liệt hoạt động của tim,
do đó không nên hút thuốc lá.Một số kết qủa điều tra cho thấy rằng những người nghiện thuốc lá đều bị nám phổi, một số đáng kể bị ung thư phổi và dẫn đến tử vong.
Ngoài ra trong thuốc lá còn có một số ancaloit phụ có cấu trúc hóa học tương tự như Nornicotin; nicotyrin; anabazin; N - metylanabazin, nicotelin... CTCT của chúng như sau:
III. Một số tác hại của thuốc lá- 90% ung thư phổi.
- Gây nhiều bệnh về phổi, về tim mạch
- Có thể gây nghiện nên có thể liệt vào danh sách chất ma túy.
IV. Tác hại của thuốc lá đối với cơ thể con người- Khi hút thuốc lá, tức là nạp vào cơ thể một lượng chất độc đáng kể, mà nguy hiểm nhất là nicotin, khí CO và các tạp chất được gọi là hắc ín.
- Nicotin qua phổi rồi vào máu, có tác dụng làm dày thành động mạch, gây hẹp động mạch, hẹp mạch vành, dẫn tới hẹp van tim, do đó khó khăn cho sự lưu thông của máu, có thể dẫn tới suy mạch vành, suy tim và tử vong. Mặt khác nicotin còn làm đông máu trong mạch máu, dẫn tới nhồi máu cơ tim cấp và có thể dẫn tới tử vong.
Hàm lượng nicotin trong máu càng nhiều thì sự kích thích nhịp đập của tim càng nhanh nên dễ dàng gây nên bệnh tăng huyết áp.
Nicotin là một chất dễ gây nghiện, khi hút thuốc lá thì một lượng nicotin đã vào máu, nếu thiếu nó sẽ gây khó chịu, gây thèm muốn hút thuốc lá.
- Khi hút thuốc lá còn tạo CO. Thằng này đi qua phổi vào máu sẽ phá huỷ hồng cầu, làm mất khả năng chuyên chở oxy trong máu, do đó làm cơ thể thiếu oxy, làm giảm khả năng trao đổi chất trong cơ thể, làm cơ thể gầy gò ốm yếu (như anh Shindo vậy
)
- Khi hút thuốc lá có một số tạp chất bị tích tụ lại gọi là hắc ín, các chất này tích tụ trong cuống phổi, niêm mạc phỏi và cứ như thế chồng chất ngày càng nhiều, lâu ngày sẽ gây tắc nghẽn hô hấp dẫn đến tử vong.
Hút thuốc lá còn có tác hại đến khả năng sinh sản.
- Đối với nam giới thì làm giảm tinh trùng, làm giảm khả năng hoạt động sinh lý, rối loạn tình dục.
- Đối với phụ nữ nghiện thuốc lá có thể gây một số bệnh nguy hiểm như giảm khả năng mang thai, có thai ngoài tử cung, nếu có thai sẽ làm thai nhi kém phát triển, dễ sinh non thiếu tháng, sinh bé nhẹ cân, bé sinh ra trí não phát triển chậm, kém thông minh, thậm chí có người sinh con còn dị dạng, quái thai. Thật vậy theo một số tài liệu nghiên cứu và trên phương tiện thông tin đại chúng cho biết thai nhi có khả năng hấp thụ nicotin tăng gấp 15 so với nicotin trong máu của người mẹ, nó còn được hấp thụ vào nước ối của bào thai nên gây nhiễm độc thai nghén dẫn đến sinh non hoặc chết lưu trong bào thai.
Hút thuốc lá còn gây tốn kém về mặt tài chính cá nhân, cụ thể tự tính: mỗi người một ngày hút 10 điếu thuốc lá, mỗi bao thuốc lá trung bình 10000 đồng thì một năm sẽ tiêu tốn 1800000, đó là một phần tài chính đáng kể trong ngân sách cá nhân đã hao phí không đáng có.
Ảnh hưởng của khói thuốc lá đối với những người xung quanh cũng nguy hiểm không kém so với người trực tiếp hút thuốc lá. Khói thuốc lá gâu ảnh hưởng trực tiếp đến những người không hút thuốc lá như buồn nôn, ói mửa, gây chóng mặt, gây khó thở, ăn không thấy ngon miệng, gây mất cảm hứng, gây ức chế, gây cay mắt, chảy nước mắt, gây ho... Trong phòng lạnh, máy điều hòa nhiệt độ không có tác dụng lọc khói thuốc lá mà có tác dụng làm lan tỏa nhanh và đều khói thuốc lá nên nguy hiểm hơn.
Vì những tác hại của thuốc lá gây ra nên khuyên mọi người không nên hút thuốc lá, hút thuốc lá có hại đến sức khỏe. Quy định chung là cấm hút thuốc lá nơi công cộng, bệnh viện, trường học, đi tàu xe, trong phòng lạnh. Quy định quốc tế cũng như quy định của nước ta còn cấm quảng cáo thuốc lá trên các phương tiện thông tin đại chúng và nơi công cộng, không tài trợ cũng như không hỗ trợ cho các hoạt động xã hội; nghiêm cấm việc bán thuốc lá cho trẻ em dưới 16 tuổi, trên sản phẩm bao thuốc lá còn yêu cầu ghi "Hút thuốc lá có hại đến sức khỏe". Ở nước ta, năm 2003 đã tổ chức đại hội thể thao thành công với tiêu chí "Một SEAGAMES không thuốc lá!". Hãy chung tay vì một thế giới không còn thuốc lá.
