Ca Dao - Thành Ngữ - Tục Ngữ Việt Nam

[vodanhtienboi]

Thương anh em chẳng nói ra
Trong ruột thì héo, ngoài da thì vàng

Thương anh hãy đứng xa xa
Đừng có đứng cận người ta nghi ngờ
Thương anh hãy đứng cho xa
Con mắt anh liếc cũng bằng ba đứng gần

Thương anh không lấy được anh
Em về tạc tượng vẽ tranh em nhìn
Thương anh không lấy được anh
Em về tự vẫn trên cành khoai môn

Thương anh mấy núi cũng trèo
Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua
Thương anh không quản chi xa
Đá vàng cũng quyết, phong ba cũng liều

Thương anh lắm lắm anh ơi
Anh không thương lại lưng vơi ít nhiềụ
Thương anh lắm lắm nhiều nhiều
Còn anh thương lại bao nhiêu mặc lòng

Thương anh nỏ biết mần răng
Đi mười cửa bể cắm đăng cả mười
Thương anh nỏ biết mần răng
Mượn gió làm quạt, mượn trăng làm đèn

[vodanhtienboi]

Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phaỉ thương nhau cùng .



Qua cầu ngả nón trông cầu
Cầu bao nhiêu nhịp dạ sầu bấy nhiêu.
Qua đình ngả nón trông đình,
Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu


Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển Đông
Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

Con người có cố có ông
Như cây có cội như sông có nguồn



Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn .


Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.

Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thí xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con.

Yêu anh hay chẳng yêu anh?
Bát cơm em trót chan canh mất rồi
Nuốt vào đắng lắm anh ơi
Nhả ra thì sợ tội trời ai mang?

Yêu anh tâm trí hao mòn
Yêu anh đến thác vẫn còn yêu anh

Yêu nhau mọi sự chẳng hề
Dù trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng

[vodanhtienboi]

Chim Quyên lẻ bạn than thở một mình
Bây giờ mình lẻ bạn một mình mình thở than.

Chim đa đa đậu nhánh đa đa
Chồng gần không lấy,lấy chồng xa
Một mai cha yếu mẹ già
Chén cơm, đôi đũa, tách trà ai dâng ?

Công anh đi sớm về trưa
Mòn đường chết cỏ vẫn chưa gặp tình.
Khuyên anh đừng ở một mình
Cây tre có bụi huống chi mình lẻ loị.

Khổ ơi là khổ em cam phận khổ
Lên non đốn củi, đụng chỗ đốn rồi,
Xuống sông gánh nước,
Đụng chỗ cát bồi,
Khe khô!

Khôn ngoan đến cửa quan mới biết
Giàu có ba mươi Tết mới hay.

Ong kiến còn có vua tôi
Huống chi loài người chẳng có nghĩa ru ?

Mười đêm chị giữ mười đêm cả
Suốt tháng em nằm suốt tháng không
Chịu đấm ăn xôi, xôi lại hẩm
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.

Muối mặn ba năm muối còn mặn
Gừng cay chín tháng gừng còn caỵ
Đạo nghĩa cương thường chớ đổi đừng thay
Dẫu có làm nên danh vọng hay rủi có ăn mày cũng thương như thường.

Một đêm là năm trống canh
Ngủ đi thì chớ, trở mình lại thương.
Ruột tằm bối rối tơ vương
Như ai để nhớ để thương trong lòng.

[vodanhtienboi]

Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao

Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương
Mịt mù khói tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái mặt gương Tây Hồ

Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nươc biếc như tranh hoạ dồ

Đứng bên ni đồng ngó bên kia đồng mênh mông bát ngát
Dứng bên kia đồng ngó bên ni đồng bát ngát mênh mông
Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai

[vodanhtienboi]

Râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon .


Dạy con từ thủa còn thơ
Dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về .

Bồng bồng cõng chồng đi chơi
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng
Chị em ơi cho tôi mượn cái gầu sòng
Để tôi tá nước múc chồng tôi lên


...Số cô không giàu thì nghèo
Ngày ba mươi tết thịt treo trong nhà
Số cô có mẹ có cha
Mẹ cô đàn bà,bố cô đàn ông
Số cô có vợ có chồng
Sinh con đầu lòng chẳng gái thì trai...

[vodanhtienboi]

Ai ơi gương bể khó hàn
Chỉ đứt khó nói,người ngoan khó tìm.

Vàng sa xuống giếng khó tìm
Người sa lời nói như chim sổ lòng

Ở đời muôn sự của chung
Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi.

Thà ăn bắp hột chà vôi
Còn hơn giàu có mồ côi một mình

Khó mà biết ở biết lời
Biết ăn,biết ở hơn người giàu sang.



Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối .

Ăn no rồi lại nằm khòe
Nghe giục trống chèo bế bụng đi xem
.........

[vodanhtienboi]

Mình còn nhớ rất rõ cái buổi trưa hè mát mẻ trong một ngôi nhà nhỏ của Ông ngoại thằng bạn. Thằng bạn mình đã nói thế này: " Bây giờ tao với mày thi đố ca dao, tao chấp mày, nếu mày cứ đọc 1 câu thì tao đọc 3 câu, chủ đề gì cũng được" Ấy thế mà mình đã không thắng được. Ca dao và tục ngữ có thể nói là mảng phong phú nhất trong văn học dân gian. Thực sự là mình rất thích nghe những câu ca dao, chúng vừa hài hước, dí dỏm lại vừa trí tuệ.
Nhưng hiện nay, những câu ca dao lại ngày càng mất đi, vì thế mình muốn lập topic này hi vọng học hỏi được thêm. Hôm nay mình sẽ mở đầu bằng chủ đề lớn nhất trong ca dao, đó là tình yêu


Tay bưng chén muối đĩa vừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên anh
Câu này mình và thằng bạn hay dùng để đi tán, hiii:d

Cô kia cắt cỏ bên sông
Có muốn ăn nhãn thì lồng sang đây
Câu này được ví là một trong những câu ca dao hay nhất việt nam bởi chữ lồng (rất nhiều nghĩa và dùng rất khéo)

Rủ nhau đi cấy đi cày
Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu
Trên đồng cạn dưới đồng sâu
Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa
Câu này làm mình thấy cuộc sống mới thật hạnh phúc biết bao khi vợ chồng tâm đầu ý hợp và cùng cố gắng vì nhau

Nước trong nước chảy quanh chùa
Không yêu ta cũng bỏ bùa cho yêu
đọc câu này mà lần nào lần đấy cũng cười đau bụng

Sư đang tụng niệm nam mô
Thấy cô cắp giỏ mò cua bên chùa
Lòng sư một luống mơ hồ
Bỏ kinh bỏ kệ, tìm cô hỏi chào
Ai ngờ cô đi đằng nào
Tay lần tràng hạt, ra vào ngẩn ngơ...

Câu này mình thấy khoái nhất, đúng là sức mạnh của tình yêu. Đặc biệt là câu cuối, càng đọc càng thấy cười


Không biết bây giờ còn bao nhiêu bạn thích ca dao, chắc là ít, hi vọng có ai đó cũng thích như mình

[vodanhtienboi]

Chồng em áo rách em thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người

Hỡi cô gánh cỏ đường vòng
Vai anh không gánh nhưng lòng anh thương
Hỡi cô gánh cỏ đường vòng
Cho anh gánh hộ để làm chồng một vai .

Rau muống bắt cuống rau răm
Làm chi đến nỗi chàng cầm cổ tay
Xin chàng hãy bỏ tay ra
Đến mai về cửa về nhà hẳn hay
Chàng đừng cầm lấy cổ tay
Khi xưa cành mận mà nay cành đào.

Dù ai buôn bưởi bán bòng
Phận em gắng sức bền lòng chờ anh.

Dù ai tiếng ngọc lời vàng
Biếng ăn biếng nói không màng nửa câu.

Gặp đây hỏi khách má đào
Còn không hay đã nơi nào xứng cân?
Gặp đây hỏi khách Châu Trần
Còn không hay đã Tấn Tần cùng ai?
Gặp đây hỏi khách Chương Đài
Còn không hay đã có ai vin cành?
Gặp đây hỏi khách xuân xanh
Có nên thì nói cho tình được haỵ?

Ghe em rẽ vô ngọn anh chẳng đón chẳng chờ,
Ghe anh tách bến tách bờ,
Em buồn cho trăng mờ sao
Mình lấy nhau chẳng đặng
Bởi bà mai lưỡi vắn ít lời
Mật đường dù chẳng đi đôi
Chút hương rớt lại,
Một đời chưa quên

[vodanhtienboi]

Đàn bà nói có là không
Nói yêu là ghét nói buồn là vui

Đàn ông nông nổi giếng khơi
Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu

Đẻ con chẳng dậy chẳng răn
Thà rằng nuôi lợn cho ăn , lấy lòng .



Rủ nhau ra tắm hồ sen
Nước trong bóng mát, hương chen cạnh mình
Cứ chi vườn ngọc ao quỳnh
Thôn quê vẫn thú hữu tình xưa nay

Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hố
Xem cầu Thê Húc xem chùa Ngọc Sơn
Đài nghiên Tháp Bút chưa mòn
Hỏi ai gây dựng nên non nước này?

Nhà bè nước chày trong ngần
Buồm nâu buồm trắng chạy gần chạy xa
Thon thon hai mái chèo hoa
Lượt qua lượt lai như là gần theo

Đò từ Đông Ba , đò qua Đập Đá
Đò vè Vĩ dạ thẳng ngã ba sành
Lờ đờ bóng ngả trăng chênh
Tiếng hò xa vọng nặng tình nước non


Không hiểu sao mỗi lần đọc những câu ca dao này mình lại có cái cảm giác kì lạ lắm! Dường như bao nhiêu câu chữ là bấy nhiêu vẻ đẹp, bấy nhiêu tinh tuý mà người bình dân xưa đã chắt lọc được khi nói về quê hương đất nước chúng ta. Hàm súc, cô đọng vậy mà lại ý vị,lại thấm sâu vào tâm hồn người đến khó quên.Ca dao quả có sức hấp dẫn lạ kì, mình nghĩ là vì thế.

[vodanhtienboi]

Đem chuông đi đánh xứ người
Không kêu cũng .... đánh ba hồi cho kêu


Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn tỏ
Đèn Mỹ Tho ngọn tỏ ngọn lu
Anh về học lấy chữ nhu
Chín trăng em cũng đợi ,mười trăng em cũng chờ !
( người con gái này hay quá nhỉ ? Không biết giờ còn cô nào như thế không ? )


Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

[vodanhtienboi]

Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Đói cho sạch rách cho thơm

Cây muốn lặng gió chẳng muốn đừng

Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng



Câu này ca tụng con gái đây :

" Ruộng sâu , trâu nái không bằng con gái đầu lòng . "


Thế không biết có câu nào ca tụng con trai không hả bà con ?

[vodanhtienboi]

Cầy đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cầy
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần !


Cá buồn cá lội tung tăng
Em buồn em biết đãi đằng cùng ai ?

Cá không ăn muối cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư

Cá tươi xem lấy đôi mang
Người khôn xem lấy đôi hàng tóc mai
Tóc mai sợi vắn sợi dài
Có đâu mặt rỗ đá mài không trơn !

[vodanhtienboi]

Gà đẻ , cục tác

Gà đen chân trắng , mẹ mắng cũng mua
Gà trắng chân chì , mua chi giống ấy .

Gà nào hay bằng gà Cao Lãnh
Gái nào bảnh bằng gái Nha Mân

Gà què ăn quẩn cối xay
Ăn đi ăn lại cối tầy một bên .

Con gà cục tác lá chanh
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tui
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng .

Con gà tức nhau tiếng gáy .

[vodanhtienboi]

cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng
con nuôi cha mẹ kể tháng kể ngày

chiều chiều ra đứng ngõ sau
chông về quê mẹ ruột đau chín chiều

muốn sang phải bắc cầu kiều
muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
(đừng hiểu nhầm là mẹ đi yêu thầy giáo nhé)

thân em như giếng giữa đàng
người sang rử mặt người phàm rửa chân
(còn rửa linh tinh thậm chí là tắm nữa nhưng làng không bắt được quả tang, rửa chân chạy cho nhanh nếu lỡ bị bắt)

anh em như thể tay chân
rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần

bây giờ mận mới hỏi đào
vườn đào dã có ai vào hay chưa?
mận hởi thì đào xin thưa
vườn đào có lối nhưng chưa ai vào
(thôi thế là thằng chộm đào nó biết không ai ở nhà ,tối nó đến nó ăn trộm sạch cả vườn>..)

[vodanhtienboi]

Ngó lên nuột lạt mái nhà
Bao nhiêu nuột lạt nhớ ông bà bấy nhiêu

Gió đưa cây cải về trời
Rau răm ở lại chịu đời đắng cay

Trời mưa bong bóng bập bùng
Mẹ đi lấy chồng con ở với ai?



thế câu này ai nghe chưa?
lả lơi chết cũng ra ma
chính chuyên chết cũng khiêng ra ngoài đồng//
haa - mỉa mai