Please login or register.

Login with username, password and session length

Author Topic: Mô hình tập trung (centralized) và phân tán (decentralized)  (Read 11838 times)

03 Tháng Ba, 2008, 07:18:02 PM
  • MODERATOR
  • ****
  • Posts: 882
  • Điểm bài viết: 81
    • Doãn Minh Đăng
Một hệ thống lớn, tức là gồm rất nhiều bộ phận và có tầm bao phủ rộng, thường thì rất khó điều khiển, quản lý hoặc kiểm soát (sẽ gọi chung là "vận hành"). Nên khi xem xét hệ thống lớn, mô hình tổ chức vận hành như thế nào thường là vấn đề nền tảng được giải quyết đầu tiên, từ đó xác định hướng thiết kế toàn hệ thống.

Hai loại mô hình cơ bản là mô hình centralized mang tính chất tập trung mọi thứ về một trung tâm để ra các quyết định vận hành, và mô hình decentralized mang ý tưởng chia phần việc ra và phân về cho những bộ phận nhỏ xử lý, ra quyết định ở cấp bộ phận.

/***
Để mọi người đỡ phải tự thắc mắc, tớ nói luôn là việc xem xét các loại mô hình vận hành sẽ nhằm giúp thiết kế hệ thống lớn mà chúng ta đang là thành viên của nó, OlympiaVN. Lựa chọn mô hình phát triển nào cho OlympiaVN, điều đó sẽ ảnh hưởng đến chiến lược xây dựng cộng đồng, cẩm nang phát triển OlympiaVN sẽ xoay quanh tinh thần của mô hình đó.

Chọn cho mình mô hình như thế nào thì cần đắn đo nhiều, trước tiên tớ giới thiệu 2 loại mô hình centralized và decentralized, để sau này dùng chúng mà tạo ra mô hình cho riêng mình.
***/

Thử lấy ví dụ để minh họa về các mô hình centralized và decentralized:

+ Một nhóm bạn cùng giải một bài tập lớn. Nếu nhóm này có một người rất giỏi và làm hầu hết công việc cho cả nhóm, thì đó là kiểu centralized. Còn chia ra mỗi người làm một phần thì là decentralized.

+ Một tập đoàn đa quốc gia, nếu tất cả số liệu về tài chính được đưa về tổng hành dinh để xử lý, thì việc quản lý tài chính đó là theo centralized (trong khi các hoạt động khác vẫn có thể do các chi nhánh tự thực hiện). Nếu mỗi chi nhánh tự kiểm soát tài chính của mình và chỉ báo cáo kết quả kinh doanh cho tổng hành dinh, thì đó là decentralized.

+ Nhà nước đầu tư cho giáo dục để xây tất cả các trường học bằng ngân sách nhà nước, thì đó là kiểu đầu tư centralized. Còn "xã hội hóa giáo dục" để nhiều tổ chức khác cùng đầu tư thì là một hình thức decentralized.

+ Dữ liệu trên mạng Internet đặt ở các servers trải khắp thế giới, đó là mô hình decentralized. Nếu Google gom tất cả dữ liệu về trung tâm lưu trữ của nó, thì là Google đang tạo một bản copy kiểu centralized cho Internet.
...

Cái lợi của mô hình centralized là:

- Không có sự chồng chéo, mỗi quyết định / thông tin / dữ liệu đều là duy nhất, tránh rắc rối khi có nhiều dị bản.
- Hoạt động xuyên suốt, ít trở ngại.
- Truy cập thông tin nhanh và chính xác, do chỉ cần kết nối với trung tâm là được.

Khiếm khuyết của mô hình centralized:
* Tuy vậy, mô hình centralized gặp khuyết điểm là tốn kém rất nhiều để có thể xây dựng được cả hệ thống lớn, lại có những hệ thống lớn không thể đạt được mô hình centralized vì các bộ phận của nó không tuân theo một trung tâm đầu não nào. Ngoài ra, khi trung tâm đầu não gặp vấn đề thì toàn bộ hệ thống bị tê liệt.

Ưu điểm của mô hình decentralized là:

- Đầu tư cho từng bộ phận là nhỏ, có thể vừa vận hành vừa đầu tư thêm dần.
- Các bộ phận chỉ có ảnh hưởng nhau một cách hạn chế, nếu một bộ phận gặp vấn đề thì chỉ ảnh hưởng một cụm xung quanh nó, còn các nơi khác vẫn có thể tiếp tục hoạt động.
- Xử lý công việc đơn giản, không đòi hỏi nhiều năng lực (trình độ đầu óc, cơ sở hạ tầng).

Hạn chế của mô hình decentralized:

* Khuyết điểm của mô hình decentralized là các vấn đề mà mô hình centralized có ưu điểm như liệt kê ở trên. Quan trọng nhất là mô hình decentralized tiềm tàng các mâu thuẫn nội bộ, có khi thông tin từ các bộ phận không khớp nhau, hoặc nhiều bộ phận cùng làm một việc và bị thừa, trùng lặp.

... (còn tiếp)